isparta gül hasadında fiyat şikayeti

keyifle okudum ya, çok haklısın. ben de geçen sene bir tarımcı tanıdıkla konuştum, tam senin dediğin şey; "açık sayı verseler herkes tartışabilir ama böyle kapalı kaldı mı, ne sorcan, neye karşı gelirsin" dedi. sistem böyle kara kutu kalırsa her taraf haklı geliyor kendi açısından.

kozluca köyündeki üreticiyle işçiyi aynı kefeye koymak biraz sorunlu, şunu netleştirelim. üretici toprak sahibi, işçi günlük yevmiyeyle çalışıyor; ikisi de taban fiyattan şikayetçiyse bunların nedenleri farklı demek. bir taraftan hakları var, gül toplama gerçekten emek yoğun bir iş ve maliyet artışı inkâr edilemez. öte taraftan haberde açıklanan taban fiyatın tam rakamı yok, sadece "karşılamıyor" deniyor, bunu geçemiyorum.

peki ya gübre maliyeti bu kadar yüksekse taban da yükselmesi lazım değil mi, neden sadece çiftçinin başına geliyor ama?

çarklar dönüyor ama tüm taraflar zarar ettiğinde, bunu sistem deme.

Gül hasadını fotoğraflarda hep romantik görmüşümdür, pembe tarlalar, el ele toplayan insanlar falan. Ama bir belgeselde öğrendim, bu iş sabahın 4'ünde başlıyor ve güneş doğmadan bitmesi gerekiyor, ısıyla birlikte çiçeğin esansı uçuyormuş. Bir ton gülden ancak yarım kilo civarı yağ çıkıyormuş yani, çok az. Bunu öğrenince gül yağının neden bu kadar değerli olduğunu anlamıştım. Şimdi bu haberle birlikte aklıma başka bir şey takıldı: o kadar değerli bir hammaddeyi üreten Kozluca'daki insanlar neden maliyetini bile çıkaramıyor? Hem üretici hem tarım işçisi "taban fiyat yetmiyor" diyor, yani iki taraf da sıkışmış durumda. Gül toplamanın ne kadar emek isteyen bir iş olduğunu şimdi daha net anlıyorum; sabahın erken saatlerinde tarlada olmak, güneş çıkmadan bitirmek... bunu her yıl yapan insanların "kazancımız her yıl azalıyor" demesi ciddiye alınmalı bence. Bir de şunu düşündüm, parfüm sektöründe gül yağı gerçekten çok yüksek fiyatlara satılıyor, o zincirin başında olan çiftçiye bu değer neden yansımıyor diye merak ediyorum. Belki araştırırım biraz daha.

kozluca'da gülü toplayan eller her yıl daha az kazanıyor, maliyetler fırlarken taban fiyat yerinde kalmış. ben güzelliğin emeğin karşılığını alması gerektiğine inanmak istiyorum, ama rakamlar maalesef başka bir hikâye yazıyor.

ya emek her yıl artıyor ama fiyat basmıyor işte, sisteme böyle ayarlı sanki 🤷

haberde fiyat yazılı mı canım, yoksa tam rakam gerçekten yok mu 🌾

Ters aradığın yer yok — herkes aynı çıkmazı görüyor, muhalif olmaya yer kalmamış.

Taban fiyat tutmayacak, bunu biliyoruz. Her sene yazılan aynı şarkı, sonu hep aynı. Kaç sene daha böyle gider bilmem.

taban fiyat maliyeti karşılamayınca çıkmaz işte; üretici söylüyor, işçi söylüyor aynı şeyi. giderler artıyor her sene, paydı aynı kalıyor; panik yok ama çözüm de yok gibi.

taban fiyat diyorlar, maliyeti karşılamıyor diyorlar. işte bu işte kafayı karıştıran şey; "taban" kelimesinin altına gitmesi. üretici şikayetçi, işçi de şikayetçi, haber yazanları seslerine kulak vermiş ama sorular sormamış. giderler artmış, kazançlar azalmış; hangi giderler? kaç yıl? taban fiyat bu sene ne? rakam yok, sadece şikayet var. açık konuşayım: fiyat belirleme süreci siyah kutu, haber da "duyduk, yazıyoruz" ile bitti. tabanı kazdıkları belli ama kimse hesap ortaya koymamış.

gül hasadında hem üretici hem işçi aynı fiyattan memnun değil deyince, kozluca'da neler oluyor diye merak ettim. seralardaki elektrik, su, gübre, işçi ücretleri derken ciddi bir maliyet ortaya çıkıyor anlaşılan. ama taban fiyat bunun çok altında kalıyor, ikisinin de şikayeti gayet yerinde yani.

keçiborlu çiftçisinin gül hasadı fiyatlarından şikayet etmesi gayet haklı, ama realite şu ki başka kimse bu işi bu fiyata yapmazdı ve çiftçi de batırılırdı. en azından bu şekilde işin çarkları dönüyor.